Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 97% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι λαμβάνει τουλάχιστον κάποια μέτρα για την ασφάλεια των ψηφιακών πληρωμών του, ενώ το 65% θεωρεί ότι μπορεί να αναγνωρίσει μόνο του μια απόπειρα απάτης. Παρ’ όλα αυτά, μόλις το 42% χρησιμοποιεί λογισμικό ασφαλείας για την προστασία των συναλλαγών και τον αποκλεισμό κακόβουλων συνδέσμων.

Οι ειδικοί της Kaspersky επισημαίνουν ότι αυτή η υπερβολική εμπιστοσύνη στην «κριτική ικανότητα» αυξάνει το ρίσκο, ειδικά σε περιόδους έντονων προσφορών, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται βιαστικά. Τα στατιστικά των επιθέσεων επιβεβαιώνουν το μέγεθος της απειλής.

Κατά τον τελευταίο χρόνο, η Kaspersky κατέγραψε σχεδόν 6,7 εκατομμύρια επιθέσεις phishing που μιμούνταν ηλεκτρονικά καταστήματα, συστήματα πληρωμών και τραπεζικές υπηρεσίες. Από αυτές, το 55,6% στόχευε άμεσα καταναλωτές που πραγματοποιούσαν online αγορές, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότεροι από τους μισούς ψηφιακούς δόλους είχαν ως στόχο τον τελικό αγοραστή.

Οι πιο συνηθισμένες πρακτικές προστασίας παραμένουν στοιχειώδεις. Το 65% δηλώνει ότι ελέγχει ενδείξεις κινδύνου, όπως ύποπτους συνδέσμους ή κακοσχεδιασμένες ιστοσελίδες, ενώ το 62% προσπαθεί να επαληθεύσει την αξιοπιστία του πωλητή. Αν και αναγκαίες, οι πρακτικές αυτές δεν επαρκούν για μια ολοκληρωμένη ψηφιακή άμυνα.

Η έρευνα δείχνει ότι λιγότεροι από τους μισούς καταναλωτές αξιοποιούν εξειδικευμένες λύσεις για την αποτροπή phishing και την ασφάλεια των πληρωμών. Το έλλειμμα προστασίας είναι εντονότερο στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, καθώς μόνο το 32% των χρηστών άνω των 55 ετών δηλώνει ότι χρησιμοποιεί λογισμικό ασφαλείας στις διαδικτυακές αγορές του.

Πιο πρακτικές μορφές προστασίας εμφανίζονται αποσπασματικά: το 33% χρησιμοποιεί ξεχωριστή κάρτα για online συναλλαγές, το 26% εγγράφεται σε άγνωρα καταστήματα με διαφορετικό email, ενώ το 30% ζητά τη γνώμη φίλων ή συγγενών πριν προχωρήσει σε αγορά. Ενδιαφέρουσα είναι η γενεακή διαφοροποίηση, καθώς στους νεότερους το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 37%, έναντι μόλις 21% στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Το τοπίο των απειλών, ωστόσο, γίνεται ολοένα πιο σύνθετο. Όπως τονίζει η Kaspersky, οι online αγοραστές παραμένουν σταθερά ελκυστικός στόχος, με τις απάτες να κορυφώνονται στις περιόδους εκπτώσεων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αυξανόμενη χρήση τεχνητής νοημοσύνης από τους απατεώνες, που επιτρέπει πιο εξελιγμένες, πειστικές και στοχευμένες επιθέσεις phishing, δυσκολεύοντας ακόμη περισσότερο τον εντοπισμό τους από τον μέσο χρήστη.

Τα ίδια τα δεδομένα υποδεικνύουν την ανάγκη μετάβασης από την ατομική κρίση στη συστηματική πρόληψη. Πρακτικές όπως η μη αποθήκευση πλήρων στοιχείων κάρτας, η χρήση ξεχωριστής κάρτας για online αγορές, οι ειδοποιήσεις συναλλαγών, η αποφυγή προσφορών που φαίνονται υπερβολικά καλές για να είναι αληθινές, οι διαφορετικοί κωδικοί πρόσβασης και ο έλεγχος δύο παραγόντων αποτελούν τη βάση. Καθοριστικό ρόλο, ωστόσο, εξακολουθεί να διαδραματίζει η αξιοποίηση αξιόπιστων λύσεων anti-phishing.